মানুহ স্বাভাৱিকতে ভাল নে বেয়া সেই প্ৰশ্নটো এটা জটিল আৰু বিতৰ্কিত বিষয়। কিছুমান লোকে বিশ্বাস কৰে যে মানুহ জন্মগতভাৱে ভাল হয় আনহাতে কিছুমানে যুক্তি দিয়ে যে মানুহ মূলতঃ স্বাৰ্থপৰ আৰু আক্ৰমণাত্মক হয়।
বহু বিশেষজ্ঞৰ মতে ই প্ৰকৃতি বনাম লালন-পালনৰ কথা নহয়, বৰঞ্চ দুয়োটাৰে সংমিশ্ৰণৰ কথা। অৰ্থাৎ মানুহৰ আচৰণ গঢ় দিয়াত জিনীয় আৰু জীৱবিজ্ঞানে ভূমিকা গ্ৰহণ কৰে যদিও লালন-পালন, সংস্কৃতি, সামাজিকৰণ আদি পৰিৱেশৰ কাৰকেও যথেষ্ট প্ৰভাৱ পেলায়।
কিছুমান গৱেষণাৰ পৰা অনুমান কৰা হৈছে যে মানুহৰ জন্মতে ভাল আৰু বেয়া দুয়োটা কামৰ ক্ষমতা থাকে, আৰু এই বৈশিষ্ট্যসমূহৰ প্ৰকাশ পৰিৱেশ আৰু সামাজিক কাৰকৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল। উদাহৰণস্বৰূপে, অধ্যয়নত দেখা গৈছে যে যিসকল শিশুৱে নিৰ্যাতন বা অৱহেলাৰ সন্মুখীন হয়, তেওঁলোকে পিছৰ জীৱনত আক্ৰমণাত্মক বা অসামাজিক আচৰণ প্ৰদৰ্শন কৰাৰ সম্ভাৱনা বেছি, আনহাতে যিসকল শিশুৱে লালন-পালন আৰু সহায়কাৰী পৰিৱেশত ডাঙৰ-দীঘল হয়, তেওঁলোকে ইতিবাচক সামাজিক আচৰণ প্ৰদৰ্শন কৰাৰ সম্ভাৱনা বেছি।
